Een gouden gevangenis

Charles den Tex - Nieuw Geld

kalender ma 27 maart

Alles draait om macht en geld in het nieuwe toneelstuk Nieuw Geld. Maar als Jan geconfronteerd wordt met een ingrijpende gebeurtenis, kantelt zijn wereldbeeld en moet zijn vrouw Karin keuzes maken die ze liever niet had gemaakt…

‘Hoe meer je hebt, hoe minder het lijkt’. Aan het woord is Jan, een puissant rijke zakenman en hoofdpersoon in het nieuwe toneelstuk Nieuw Geld. ‘Met je eerste miljoen denk je dat je de wereld hebt binnen gehaald, zo veel is dat. Je tweede miljoen is ook prima, voelt nog als heel wat. Maar daarna is het duwen en trekken en sleuren tot je door de honderd bent. Dan wordt het weer leuk.’

De succesvolle thrillerschrijver Charles den Tex en geroemd televisie- en theaterregisseur Peter de Baan sloegen voor dit project de handen ineen en schreven samen een stuk over een ‘sprinkhanenkapitalist’, zoals Den Tex het noemt. ‘Peter en ik verbazen ons regelmatig over hoe het gaat in die wereld. We vroegen ons af hoe het zou zijn als je daar in zit. Maar omdat het ook een verhaal is over de relatie tussen Jan en Karin, laat je als publiek volgens mij los dat het over heel rijken gaat. Het zijn ook gewoon mensen.’

Stiekem toch een leuke vent

Charles den Tex en Peter de Baan wilden dus dat Nieuw Geld moest gaan over een zakenman en ze hadden ook al iemand op het oog: acteur Victor Löw, die eerder furore maakte in de voorstellingen van De Verleiders, waar het ook over de schimmige deals in de bestuurskamers gaat. Den Tex: ‘We wilden een meedogenloze kapitalist neerzetten, maar wel eentje waarvan je toch stiekem gaat houden. Iemand van wie je denkt: eigenlijk is het wel een leuke vent. En misschien heeft hij af en toe ook wel gelijk.’

Jan, die verslaafd is aan zijn werk, wordt gespeeld door Victor Löw: ‘Het lijkt misschien, door de ontkerkelijking, alsof we geen godsdienst meer hebben, maar naar mijn idee is geld onze god. Geld is van een eenvoudig ruilmiddel verworden tot een doel op zichzelf. In die gedachte vind ik het grappig dat Jan een soort hogepriester is van het geld. Zoals monniken zich hun hele leven wijden aan het goddelijke, zo wijdt Jan zich aan de markt. Met een totale devotie en overgave. Omdat de markt staat voor groei en groei is goed. Dat is iets wat moet blijven.’

Schrijver Charles den Tex: ‘Op het moment dat je het zo ziet, wordt het ook persoonlijk. Want je vraagt je als kijker onmiddellijk af: is er nog iets boven dat geloof of niet? In hoeverre stuurt het je beslissingen? En in hoeverre beïnvloedt het de manier waarop je persoonlijke relaties ziet?’

Word ik wel gezien?

De schrijvers wisten van meet af aan ook dat Nieuw Geld moest gaan over een stel. Jan is getrouwd met Karin, gespeeld door actrice Vera Mann. Wat voor vrouw is Karin? Mann: ‘Volgens mij, zo voel ik het, is zij iemand die haar eigen carrière opzij heeft gezet omdat haar man zo bezeten is door zijn werk. Ik heb ook een baan, ik werk bij Henk – een vriend en zakenpartner van Jan en de man die ik ooit verliet voor Jan– maar ik ben niet zó ambitieus als Jan. Ik vind geld belangrijk, gewoon omdat het er is. Er komen natuurlijk miljoenen binnen en daarmee koop je je vrijheid. Dus ik voel me in zekere zin comfortabel in die situatie, alleen speelt het eeuwige gevecht om tot Jan door te dringen mij parten. Als hij voor de zo-veel-ste keer een beslissing neemt waar ik niet achter sta, ga ik los. Jan ziet Karin niet. Wat vaker gebeurt in huwelijken. Het is letterlijk wat ik zeg ik in de voorstelling: “Jij houdt van mij omdat het je een prettig gevoel geeft.”’

Den Tex: ‘Karin leeft in een gouden gevangenis en stap daar maar eens uit. Veel vrouwen in haar positie gaan niet weg. Je hebt alles wat je wilt, het enige dat je moet doen is het niet erg vinden wat je man allemaal doet.’ Dan lachend: ‘Een kleine opoffering, toch? Jan is trouw en lief, maar eh, hij vergeet dingen. En zegt af en toe iets dat niet helemaal lekker is. Karin moet zoeken naar de harde reden om weg te gaan. Op het moment dat iemand gewelddadig wordt, kun je zeggen: nu zijn we een grens over, dat is duidelijk. Maar bij Jan is die grens niet zo hard. Het gaat steeds een stapje verder.’

Liever nog de markt

Victor Löw: ‘Van alle mensen op aarde, is Karin de enige waar hij echt van houdt. Hij heeft absoluut geen behoefte aan een ander, zij is de vrouw van zijn leven, maar…hij houdt nóg meer van de markt. Zijn totale overgave gaat naar iets anders uit dan naar haar.’

Vera Mann: ‘Zijn werk heeft altijd de prioriteit, dat is wat ik bedoel met die bezetenheid. Het is een dwang om dat allemaal onder controle te houden. En hij is daarin ogenschijnlijk ongenaakbaar tot het moment dat hij door omstandigheden toch de controle verliest. Voor Karin is het op een gegeven moment genoeg geweest. Zij komt er niet meer doorheen, kan Jan niet meer bereiken. Het is net een emmer die langzaam is vol gedruppeld.’

Charles den Tex: ‘Iedereen neemt zijn eigen beslissingen en in een relatie ga je weg op het moment dat je het kunt en meestal niet op het moment dat het voor het eerst mogelijk is. Dan denk je: kom op, niet zo kinderachtig, ik moet toch wat kunnen hebben. Maar het is wat Vera zegt, er komt een punt dat de emmer overstroomt. Wanneer is dat punt? Dat is waar zij mee worstelt.’

Een borrelende vulkaan

Was het voor Löw een voordeel dat hij al ervaring had opgedaan met het spelen van keiharde zakenmannen in de voorstellingen van De Verleiders? Löw: ‘Jazeker. Dat was het al toen ik Nout Wellink speelde in de televisieserie De Prooi. Het is een soort huiswerk, anders weet je niet wat je speelt. Door de Verleiders-voorstellingen heb ik een soort gevoelskennis opgeslagen over dit soort mannen.’

Mann wilde van Karin in eerste instantie een soort Claire Underwood uit de tv-serie House of Cards maken. ‘Een rustige, zachte vrouw waar onder de oppervlakte een vulkaan borrelt. Alles heel gecontroleerd maar ondertussen wel met een eigen doel en een eigen programma. Interessant om vanuit te vertrekken, maar in onze repetities werkte dat minder. Het is een ander verhaal. En in het theater wil je haar boosheid voelen, dus die moet je groot spelen. Ik ga helemaal los, haha. In alle recensies stond ook dat de dynamiek tussen de acteurs werkt. Klaarblijkelijk doen we iets goed. We merken ook dat mensen na afloop veel te bepraten hebben, ook met ons. Vanwege de keuzes die Jan en Karin maken. Want het loopt misschien niet af zoals je denkt. Er zit een grens aan empathie.’

Neem ook eens een kijkje bij: .


diagonale streep Uitgelicht

Fiddler on the Roof - de musical Anatevka

Fiddler on the Roof

de musical Anatevka
3 t/m 8 apr

informatie Meer info

My Fair Lady - de musical

My Fair Lady

de musical
22 t/m 24 dec

informatie Meer info

Toneelgroep Oostpool - iHo met Hans Dagelet, Jacqueline Blom e.a.

Toneelgroep Oostpool

iHo met Hans Dagelet, Jacqueline Blom e.a.
vr 13 okt 19.30 uur

informatie Meer info

nieuws diagonale streep Meest gelezen

Interview met Yentl en De Boer

Interview met Yentl en De Boer

kalender di 15 augustus 2017

informatie Lees meer

digitale nieuwsbrief

Bezoekadressen

Schouwburg Odeon
Blijmarkt 25
8011 ND Zwolle

Theater De Spiegel
Spinhuisplein 14
8011 ZZ Zwolle

Kaartverkoop

0900 - 1435 (€0,45 / minuut)

Kassa Schouwburg Odeon
(in Café Foyé)

Dagelijks van 10.00 - 20.30 uur

Kassa Theater De Spiegel
Vanaf één uur voor de voorstelling

favoriet van Volg ons op